Đăng ký thành công!
Vui lòng theo đường dẫn từ e-mail đã gửi đến

Hầu hết tác phẩm của Fedor Dostoevsky được dịch và xuất bản ở miền Nam trước 1975

© SputnikFedor Dostoevsky
Fedor Dostoevsky - Sputnik Việt Nam, 1920, 13.11.2021
Theo dõi Sputnik trên
Trong giai đoạn 1954-1975, ở miền Nam Việt Nam văn học Nga hiển diện phong phú và sinh động. Văn học Nga đã chiếm một tỷ lệ đáng kể trong số lượng sách dịch.
Ngoài các tác phẩm của các nhà văn, nhà thơ cổ điển như Lev Tolstoi, Fedor Dostoevsky, A.S. Pushkin, M.Iu. Lermontov… còn có các nhà văn, nhà thơ hiện đại như M. Sholokhov, Boris Pasternak, Aleksandr Solzhenhisyn… Đặc biệt, đại văn hào Fedor Dostoevsky rất nổi tiếng ở miền Nam Việt Nam.
Khác với miền Bắc, trước 1975, các tác phẩm của nhà văn, nhà triết học thiên tài Fedor Dostoevsky được dịch rất nhiều, thậm chí có nhiều bản dịch cho mỗi tác phẩm.
Nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Fedor Dostoevsky (1821-1881), cây cổ thụ của nền văn học Nga và thế giới, Sputnik xin giới thiệu bài phỏng vấn nhanh PGS-TS sử Hoàng Giang về đề tài Dostoevsky ở miền Nam Việt Nam giai đoạn trước ngày Việt Nam thống nhất.

Hầu hết sáng tác của Fedor Dostoevsky được dịch và tái bản nhiều lần ở miền Nam trước 1975

Sputnik: Thưa bà, những tác phẩm nào của Dostoevsky đã được dịch và phát hành ở miền Nam trước 1975?
PGS-TS sử Hoàng Giang: Có thể nói, trước 1975, rất nhiều, thậm chí có thể nói là hầu hết các tác phẩm của Fedor Dostoevsky được dịch và phát hành ở miền Nam. Đó là “Anh em nhà Karamazov” (Братья Карамазовы), “Tội ác và hình phạt” (Преступление и наказание), “Bút ký viết dưới hầm” (Записки из подполья), “Lũ người quỷ ám” (Бесы), “Đầu xanh tuổi trẻ” (phiên bản dịch khác “Chàng thiếu niên”) (Подросток), ”Người chồng muôn thuở” (Вечный муж)… Điều đáng chú ý là người ta dịch nhiều, có nghĩa là có một vài bản dịch cho một tác phẩm, ví dụ như “Anh em nhà Karamazov”, “Tội ác và hình phạt” mỗi tác phẩm có trên 2 bản dịch khác nhau.
Chân dung Fyodor Mikhailovich Dostoevsky - Sputnik Việt Nam, 1920, 11.11.2021
Một Dostoevsky bất ngờ - nhà văn trào phúng và tác giả truyện trinh thám
Sputnik: Và được tái bản nhiều lần?
PGS-TS sử Hoàng Giang: Đúng vậy, ngoài 2 tiểu thuyết “Anh em nhà Karamazov”, “Tội ác và hình phạt” thì “Bút ký viết dưới hầm” cũng được tái bản nhiều lần.
Sputnik: Việc dịch Dostoevsky ở miền Bắc thì như thế nào?
PGS-TS sử Hoàng Giang: Điều đáng ngạc nhiên là ở miền Bắc, trong giai đoạn đó không một tác phẩm nào đã nhắc tới ở trên được dịch cả. Ở miền Bắc, Lev Tolstoi được chuộng hơn, hầu hết các tác phẩm của đại văn hào này được dịch ở miền Bắc. Có điều, Lev Tolstoi cũng là nhà văn Nga rất nổi tiếng ở miền Nam, sách của ông được dịch nhiều nhất ở miền Nam, tiếp theo là các tác phẩm của Fedor Dostoevsky.
Sputnik: Theo bà thì vì sao mảng dịch Dostoevsky bị bỏ qua ở miền Bắc thời kỳ trước 1975?
PGS-TS sử Hoàng Giang: Xu hướng dịch văn học ở miền Bắc là tập trung vào các tác phẩm kinh điển thể hiện rõ tinh thần cách mạng. Những tác phẩm đó đã trở thành những cuốn sách “gối đầu giường” của thế hệ đấu tranh vì giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Sáng tác của Dostoevsky đề cập tới những vấn đề xã hội, tâm lý. Tất nhiên, không có chủ trương nào, nhưng người ta đã không chạm tới các tác phẩm của ông. Hơn nữa, tôi nghĩ, vào thời điểm đó, ở miền Bắc chưa nhận thức rõ được tư tưởng và chưa hiểu được tầm vóc của Dostoevsky. Và, dịch Dostoevsky thì vô cùng khó nữa.
Các tác phẩm sưu tầm của F.M. Dostoevsky - Sputnik Việt Nam, 1920, 10.11.2021
Các tác phẩm của Fedor Dostoevsky luôn mang tính dự báo

Các tác phẩm của Fedor Dostoevsky được dịch sang tiếng Việt ở miền Nam từ tiếng Pháp và Anh

Sputnik: Số ấn bản các tác phẩm của Fedor Dostoevsky được dịch sang tiếng Việt có nhiều không?
PGS-TS sử Hoàng Giang: Số ấn bản dịch tác phẩm của nhà văn Dostoevsky cũng ngang với số lượng trung bình của các tác phẩm Việt Nam hay các tác phẩm văn học nước ngoài khác, từ 2000 đến 3000 cuốn một lần phát hành. Ví dụ, nhà xuất bản Nguồn Sáng cho ra 2000 bản “Tội ác và hình phạt”, nhà xuất bản Khai Trí thì xuất bản 3000 bản “Tội ác và hình phạt” mỗi lần phát hành. Một số nhà xuất bản nhỏ thì cho ra số lượng ít hơn, điều này phụ thuộc vào quy mô và sức tiêu thụ của thị trường sách. Ví dụ, nhà xuất bản Thủy xuất bản “Gã khờ” (còn được dịch là “Thằng Ngốc) 1000 bản.
Fedor Dostoevsky  - Sputnik Việt Nam, 1920, 11.11.2021
Thăm nơi Fedor Dostoevsky viết nên tuyệt tác vĩ đại “Anh em nhà Karamazov”
Sputnik: Cách trình bày sách dịch ở miền Nam có gì đặc biệt?
PGS-TS sử Hoàng Giang: Nhìn chung, kỹ thuật in ấn và trình bày ấn tượng, chất lượng. Các bản dịch khi được phát hành đều có lời giới thiệu, rồi có thể có bài viết giới thiệu về thân thế sự nghiệp của Fedor Dostoevsky. Ví dụ, cuốn “Tội ác và hình phạt” do nhà xuất bản Khai Trí phát hành có 22 trang lời giới thiệu.
Sputnik: Bà có thể nói gì về chất lượng dịch thuật?
PGS-TS sử Hoàng Giang: Khi chúng ta đánh giá về chất lượng dịch thuật, thì trước hết là nói về ngôn ngữ bản gốc, trình độ ngoại ngữ và văn hóa của người dịch. Tất cả các tác phẩm của Fedor Dostoevsky được dịch sang tiếng Việt ở miền Nam đều không phải dịch từ tiếng Nga – từ các bản gốc, mà từ tiếng Pháp và Anh. Dĩ nhiên, làm sao mà chuyển tải được hồn Nga, chất Nga, vẻ đẹp, phong phú và sự sâu sắc của tiếng Nga nếu dịch từ một thứ tiếng trung gian! Và vì thế, khoảng cách so với bản gốc chắc chắn là xa hơn nhiều so với việc dịch từ tiếng Nga. Đó là chưa nói đến việc các tác phẩm không được dịch đầy đủ, tức là có lược dịch. Và nhiều chỗ trong các bản dịch các tác phẩm của nhà văn tối nghĩa, không đúng với nghĩa trong bản gốc.
Bản sao bức tranh Chân dung Dostoevsky. 1857 năm. Nghệ sĩ Vasily Grigorievich Perov (1833 / 34-1882). Phòng trưng bày State Tretyakov. - Sputnik Việt Nam, 1920, 11.11.2021
Kỷ niệm 200 năm ngày sinh Dostoevsky ở Việt Nam
Mặc dầu vậy, sáng tác của Dostoevsky xuất hiện ở miền Nam trước 1975 phong phú, điều này không thể nói về miền Bắc.
Sputnik: Cảm ơn bà đã dành thời gian cho Sputnik.
Tin thời sự
0
Mở đầu mớiMở đầu cũ
loader
ĐANG PHÁT
Заголовок открываемого материала
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала