13:34 08 Tháng Bảy 2020
75 năm Chiến thắng
URL rút ngắn
10
Theo dõi Sputnik trên

Thành phố nhỏ Murmansk đã là một trong những mục tiêu chiến lược của bọn Đức Quốc xã ngay từ giai đoạn chúng lập kế hoạch tấn công Liên Xô.

Bởi hải cảng không đóng băng là cửa ngõ thông ra biển khơi, tuyến đường sắt nối thành phố với phần cơ bản của đất nước, các trạm căn cứ của Hạm đội Phương Bắc, cũng như các mỏ niken là những đặc điểm khiến nơi đây có tầm ý nghĩa quan trọng rất lớn đối với bọn xâm lược tiềm ẩn.

Những nỗ lực bất thành hòng chiếm thành phố

Ngày 29 tháng 6 năm 1941 Đức Quốc xã thực hiện nỗ lực đầu tiên hòng chiếm Murmansk. Bộ chỉ huy Đức hạ lênh cho quân lính phải chiếm thành phố và cảng chỉ trong vài ngày. Tuy nhiên dù huy động cơ số binh sĩ vượt trội gấp đôi lực lượng quân đội Liên Xô, bọn phát-xít đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt. Những người lính Xô-viết với sự hỗ trợ của đơn vị Thủy quân lục chiến thuộc Hạm đội Phương Bắc đã chặn đứng kẻ thù ở cách Murmansk mấy chục cây số.

Tàu ngầm Cận vệ Cờ đỏ «S-56» ở bến tàu thành phố Polar, vùng Murmansk. Trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại 1941-1945 ở Polar có căn cứ chính của Hạm đội Phương Bắc
© Sputnik /
Tàu ngầm Cận vệ Cờ đỏ «S-56» ở bến tàu thành phố Polar, vùng Murmansk. Trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại 1941-1945 ở Polar có căn cứ chính của Hạm đội Phương Bắc
Ngày 8 tháng 9, đội quân Đức một lần nữa cố gắng đột nhập Murmansk, nhưng lại thất bại và bị ném trở lại bên kia sông Bolshaya Zapadnaya Litsa. Ở ngã ba sông này, tuyến mặt trận nóng bỏng cho đến tận tháng 10 năm 1944. Bộ Tư lệnh phát-xít không đạt được bất kỳ mục tiêu nào mà chúng đặt ra ở Vùng Cực.

«Hủy diệt từ trên không!»

Thất bại trong việc chiếm Murmansk và chặn tuyến lưu thông biển mà qua đó hàng hóa chiến lược được đưa đến Liên Xô, bọn phát-xít Đức quyết định hủy diệt thành phố từ trên không. Về số lượng bom thả xuống thành phố, Murmansk chỉ đứng sau Stalingrad: 792 cuộc không kích, 185.000 quả bom cháy và bom nổ văng mảnh dội xuống. Hậu quả của những trận ném bom là hàng ngàn người thiệt mạng, hầu hết các tòa nhà dân bị đánh sập hoặc đốt cháy, hơn một nửa xí nghiệp bị hủy diệt.

Murmansk bị tàn phá do những trận ném bom của không quân Đức
© Sputnik /
Murmansk bị tàn phá do những trận ném bom của không quân Đức
Nhưng bất chấp những trận không kích thường xuyên ác liệt, thành phố vẫn đứng vững, tiếp tục sống vì mặt trận và chiến thắng. Trong chế độ làm việc 24/24, nhiều người Murmansk thức trắng đêm bốc dỡ giải phóng các con tàu, xử lý hàng chục tấn hàng hóa, sản xuất và sửa chữa các thiết bị quân sự, cũng như đóng tàu chiến, tàu vận tải và tàu đánh cá, chế tạo súng cối, mìn và lựu đạn.

Các ngư dân Murmansk cũng không đứng ngoài cuộc, bằng lao động cần mẫn họ đảm trách việc cung cấp thực phẩm nuôi toàn thể cư dân thành phố và các chiến sĩ - trong ba năm họ đã đánh bắt được 85 nghìn tấn cá.

Đập tan mọi cố gắng của kẻ thù xâm lược

Ngày 7 tháng 10 năm 1944, với sự yểm trợ của không quân, các chiến sĩ quân đội và tàu chiến của Hạm đội Phương Bắc đã bắt đầu chiến dịch tấn công Petsamo-Kirkenesskaya (hoạt động quân sự của cánh quân Mặt trận Karelia và Hạm đội Phương Bắc của Hải quân Liên Xô chống quân đội phát-xít ở vùng Petsamo miền bắc Phần Lan và phía bắc Na Uy) với mục tiêu đánh bật hoàn toàn bọn xâm lược ra khỏi Vùng Cực của Liên Xô.

Các chiến sĩ trinh sát Liên Xô trượt tuyết hành quân ở khu vực Petsamo
© Sputnik / Evgeny Khaldey
Các chiến sĩ trinh sát Liên Xô trượt tuyết hành quân ở khu vực Petsamo
Chiến dịch kết thúc hai tuần sau đó với chiến thắng vẻ vang của những người lính Xô-viết. Để hoàn thành việc đánh bại kẻ thù, quân đội Liên Xô đã vượt qua biên giới Na Uy ngày 22 tháng 10 năm 1944 và bắt đầu giải phóng cả miền Bắc Na Uy.

Cho đến cuối cuộc chiến, cả Murmansk hầu như bị hủy diệt. Chỉ sót lại các công trình cảng và những căn nhà bằng đá ở trung tâm thành phố. Theo quyết định của Chính phủ Liên Xô, Murmansk được đưa vào danh sách 15 thành phố cùng với Matxcơva và Leningrad mà việc khôi phục được coi là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của đất nước.

  • Các chiến sĩ người dân tộc thiểu số bản địa Xô-viết Saami nhận nhiệm vụ chiến đấu
    Các chiến sĩ người dân tộc thiểu số bản địa Xô-viết Saami nhận nhiệm vụ chiến đấu
    © Sputnik / Semen Raskin
  • Những người lính Xô-viết chiến đấu ở khu vực Murmansk tạo lối đi từ hàng rào dây thép gai
    Những người lính Xô-viết chiến đấu ở khu vực Murmansk tạo lối đi từ hàng rào dây thép gai
    © Sputnik / Ruskin Semyon
  • Xạ thủ bắn tỉa của Quân đội Liên Xô phục kích ở vùng Murmansk
    Xạ thủ bắn tỉa của Quân đội Liên Xô phục kích ở vùng Murmansk
    © Sputnik / Ruskin Semyon
  • Tàu chiến của Hạm đội Phương Bắc với quân đổ bộ trên đường đến Petsamo
    Tàu chiến của Hạm đội Phương Bắc với quân đổ bộ trên đường đến Petsamo
    © Sputnik / Robert Diament
1 / 4
© Sputnik / Semen Raskin
Các chiến sĩ người dân tộc thiểu số bản địa Xô-viết Saami nhận nhiệm vụ chiến đấu

Ngày 6 tháng 5 năm 1985, Murmansk được phong tặng danh hiệu «Thành phố Anh hùng» vì chiến công phòng thủ kiên cường chống lại đội quân Đức tàn bạo trong những năm Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại.

Các CCB Anh và Liên Xô từng tham gia Thế chiến II hội ngộ tại đài tưởng niệm «Người bảo vệ Vùng Cực của Liên Xô trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại» (tượng đài anh lính Alyosha) ở Murmansk, thập niên 80
© Sputnik / Stelmakh
Các CCB Anh và Liên Xô từng tham gia Thế chiến II hội ngộ tại đài tưởng niệm «Người bảo vệ Vùng Cực của Liên Xô trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại» (tượng đài anh lính Alyosha) ở Murmansk, thập niên 80

Thành phố cũng được nhận các phần thưởng cao quý là Huân chương Lênin, Huân chương Chiến tranh Vệ quốc hạng Nhất, Huân chương Lao động Cờ đỏ và Huy chương «Sao vàng».

Ngày 7 tháng 5 năm 1965, trong dịp kỷ niệm 20 năm Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại 1941-1945, Hạm đội Phương Bắc được trao tặng Huân chương Cờ đỏ.

Ngọn lửa Vĩnh cửu trên địa bàn quần thể tưởng niệm «Người bảo vệ Vùng Cực của Liên Xô trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại» ở Murmansk
© Sputnik / Pavel Lvov
Ngọn lửa Vĩnh cửu trên địa bàn quần thể tưởng niệm «Người bảo vệ Vùng Cực của Liên Xô trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại» ở Murmansk