21:49 27 Tháng Bảy 2017
Hà Nội+ 26°C
Matxcơva+ 29°C
    Hệ thống tên lửa phòng không tầm xa Hồng Kỳ-9

    Chuyên viên Nga: Trung Quốc sẽ không bán vũ khí như món bánh ế

    © Ảnh: Jian Kang
    Châu Á
    URL rút ngắn
    0 111701

    Theo dữ liệu của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), kể từ cuối năm ngoái, Trung Quốc đã tiến lên chiếm vị trí thứ ba trên thế giới sau Hoa Kỳ và Nga về xuất khẩu vũ khí.

    Thành tựu của Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất vũ khí và xuất khẩu thiết bị quân sự  đã làm nảy sinh ở phương Tây những dự báo bi đát. "Điều gì sẽ xảy ra khi Trung Quốc làm thế giới tràn ngập món hàng máy bay và tàu chiến giá rẻ?" — tạp chí Mỹ "Foreign Policy" đã nêu câu hỏi như vậy.  

    Trong tương quan gia tăng doanh số bán vũ khí Trung Quốc trên thế giới, mối lo ngại nêu trên liệu có cơ sở đến đâu, — đó  là nội dung bài viết của chuyên viên Vasily Kashin từ Trung tâm Phân tích chiến lược và công nghệ.

    Dự báo ảm đạm xuất phát từ thực tế là vũ khí Trung Quốc quả thực có mức giá rẻ, còn trình độ kỹ thuật thì khác với những năm trước, bây giờ đã vươn lên ngang tầm các nhà sản xuất hàng đầu của thế giới. Thêm nữa, người ta cho rằng Trung Quốc dự định tăng cường bán vũ khí tràn lan cho tất cả những khách hàng muốn mua, bất kể là ai. 

    Danh tiếng của Trung Quốc trên thị trường vũ khí toàn cầu được xác lập vào những năm 1980. Khi đó, các cơ sở công nghiệp quốc phòng của  CHND Trung Hoa đối mặt với tình trạng giảm sút mạnh lượng đơn đặt hàng trong nước, phải tìm cách cố tồn tại  nhờ đẩy mạnh xuất khẩu và họ may mắn có được sự hỗ trợ của Chính phủ. Giá tiền công lao động ở Trung Quốc hồi đó vô cùng rẻ mạt kể cả là so với tiêu chí của những nước đang phát triển. Trung Quốc bảo lưu công suất đạt được trong thời kỳ 1950-1970 dành cho sản xuất đại trà những hệ thống vũ khí thuộc loại tương đối đơn giản. Trong đó, trường hợp cuộc chiến tranh Iran-Iraq kéo dài phần lớn thập niên 80 đã thúc đẩy sự gia tăng rõ rệt trên thị trường vũ khí quốc tế. Trung Quốc có tiếng là quốc gia sẵn sàng buôn bán vũ khí cho tất cả và có khả năng cung cấp những lô lớn hàng loạt thiết bị quân sự mà lại với giá thấp.

    Mặc dù có sự sa sút đột ngột trong xuất khẩu vũ khí Trung Quốc những năm 1990-đầu những năm 2000, danh tiếng hình thành trong thập kỷ 80 vẫn được bảo tồn. Trong khi đó, những yếu tố kinh tế và chính trị đã sản sinh ra danh tiếng này thì lại triệt tiêu ngay trước trước mắt.

    Trước hết, chẳng còn thấy nguyên do cụ thể nào nữa để vũ khí Trung Quốc có giá rẻ lạ thường. Mức lương trong ngành công nghiệp Trung Quốc tăng cao nhanh chóng. Ngành công nghiệp quốc phòng buộc phải cạnh tranh với công nghiệp dân dụng để có đội ngũ công nhân-kỹ sư với  tay nghề chuyên môn cao. Trong một số lĩnh vực quốc phòng riêng biệt, chẳng hạn như công nghiệp hàng không hay tên lửa của Trung Quốc, thì chi phí cho công lao động đã đạt đến mức như của các nước Đông Âu, mà vẫn tăng thêm không ngừng. Cũng tiếp tục tăng giá chi phí thuê mặt bằng, tiền điện cùng các phí dịch vụ công cộng. Nâng thêm cả tỷ lệ nhập khẩu các nguyên vật liệu cần thiết cho công nghiệp quốc phòng.

    Thứ hai, trái ngược với những năm 1980, giờ đây ngành công nghiệp quốc phòng Trung Quốc không còn phụ thuộc nhiều vào món tiền bán  vũ khí. Ngân sách quân sự Trung Quốc đạt tới mức 144 tỷ USD, gần 1/3 dành chi cho việc mua sắm thiết bị và vũ khí sản xuất hàng loạt. Ngoài ra, có những hạng mục riêng trong ngân sách dành kinh phí đáng kể cho chi tiêu quốc phòng. So với tổng kinh phí này, khoản tiền từ xuất khẩu quân sự không phải là đỉnh cao ý nghĩa.

    Yếu tố cuối cùng là hệ thống kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc đến những năm 1990 và 2000 đã trở nên khắt khe hơn. Bây giờ bất kỳ giao kèo xuất khẩu vũ khí nào cũng phải  trải qua hệ thống phê duyệt ba cấp khá phức tạp. Cách tiếp cận của Trung Quốc với vấn đề xuất khẩu vũ khí hiện nay đang trở nên thận trọng hơn so với trước đây.

    Trong những năm tới xuất khẩu vũ khí Trung Quốc hẳn là sẽ tiếp tục phát triển. Nhưng đó sẽ là tiến trình có kế hoạch, gắn bó chặt chẽ với đà tăng trưởng kinh tế và bành trướng thế lực chính trị của Trung Quốc tại những phần khác nhau trên thế giới. Một thí dụ điển hình là quyết định của Thổ Nhĩ Kỳ — mua các hệ thống tên lửa phòng không HQ-9 do  Trung Quốc sản xuất. Đó không chỉ là thành tựu từ lối tiếp thị ráo riết của Trung Quốc trong nỗ lực tối đa hóa lợi nhuận, mà còn là hệ quả từ những thay đổi trong đường lối đối ngoại của Thổ Nhĩ Kỳ. Trong xu hướng giảm bớt mức độ thân phương Tây, Trung Quốc đã được Thổ Nhĩ Kỳ chọn làm đối tác then chốt trong lĩnh vực quân sự-kỹ thuật, có thể vì ghi nhận rằng Bắc Kinh đang vươn lên giữ vai trò một trung tâm đối trọng-thay thế của nền kinh tế thế giới. Đối với Trung Quốc, xuất khẩu vũ khí bây giờ không chỉ là mục đích tự thân của nền kinh tế thị trường, mà còn là công cụ hữu hiệu để gia tăng uy tín và ảnh hưởng của một tân siêu cường.

     

    Tin bài liên quan:

    Các đồng minh của Mỹ từ chối tham gia trò chơi chống lại Trung Quốc
    Mỹ có kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Hàn Quốc để gây áp lực với Trung Quốc và Nga
    Mỹ đang thua Trung Quốc
    Từ khóa:
    vũ khí, hợp tác kỹ thuật –quân sự, HQ-9, Trung Quốc
    Tiêu chuẩn cộng đồngThảo luận
    Bình luận trên FacebookBình luận trên Sputnik