19:00 28 Tháng Chín 2020
Vũ khí
URL rút ngắn
30
Theo dõi Sputnik trên

Nhiều người vẫn tưởng pháo tự hành M107 cỡ nòng 175 mm, chiến lợi phẩm từ sau năm 1975 của Quân đội nhân dân Việt Nam, đã hoàn toàn được đưa ra khỏi biên chế. Tuy nhiên, những hình ảnh mới xuất hiện gần đây lại cho thấy không phải như vậy.

Dù là loại pháo tự hành được trang bị cho Lục quân Mỹ từ năm 1962 và được kỳ vọng cao nhưng thực tế, trong chiến tranh ở Việt Nam, hiệu quả chiến đấu của M107 không cao. Theo thống kê, một số lượng khá lớn pháo tự hành M107 đã bị tiêu diệt suốt thời kỳ chiến tranh Việt Nam. Trong chiến dịch Lam Sơn 719, trận phòng ngự tại căn cứ Khe Sanh hay chiến dịch Tây Nguyên, quân đội Việt Nam đã thu giữ hàng trăm khẩu pháo cùng hàng nghìn viên đạn, trong đó có 12 pháo tự hành M107.

‘Vua chiến trường’ M107 có gì đặc biệt?

Pháo tự hành tầm xa M107 cỡ nòng 175 mm là vũ khí do Mỹ thiết kế và sản xuất, sử dụng cho nhiệm vụ pháo kích mục tiêu cấp chiến lược nằm ở hậu phương (kho xăng, nhà ga, sân bay, trung tâm chỉ huy) bằng đạn kích thước lớn, sức công phá mạnh. Nó được coi là loại pháo tự hành có cỡ nòng lớn bậc nhất từng được Mỹ sử dụng ở Việt Nam. Loại pháo này còn có biệt danh là “Vua chiến trường” (do quân lực Việt Nam Cộng hòa gọi) trong thời chiến tranh Việt Nam.

Cụ thể, pháo tự hành M107 có chiều dài tổng thể 11,25 m; chiều rộng 3,15 m; chiều cao 4,47 m; trọng lượng 28,2 tấn. M107 được trang bị pháo M113 hoặc M113A1 cỡ 175mm, nòng dài đến 9,15m. Khung gầm M107 là xe bánh xích trang bị động cơ 450 mã lực cho tốc độ tối đa 80km/h, tầm hoạt động 720km.

Pháo tự hành 175mm được quân Mỹ - Ngụy mệnh danh là Vua chiến trường được trưng bày tại Bảo tàng LSQS Việt Nam
© Ảnh : Bảo tàng LSQS Việt Nam
Pháo tự hành 175mm được quân Mỹ - Ngụy mệnh danh là "Vua chiến trường" được trưng bày tại Bảo tàng LSQS Việt Nam

Mặc dù có tốc độ bắn chỉ 1 - 2 viên/phút, M107 có tầm bắn xa tới gần 40 km. Đạn pháo có trọng lượng 66,6 kg, với bán kính sát thương lên tới 50 m, gần tương đương một quả bom cỡ nhỏ.

Khi bắn, pháo phải có xe tải đạn M548 đi kèm do trong lượng đạn quá lớn, dự trữ đạn trong xe chỉ có 2 viên. Việc nạp đạn được thực hiện hoàn toàn thủ công. Sau mỗi lần bắn, phải hạ nòng pháo, tiếp đạn, sau đó lại nâng nòng pháo để bắn. Chính vì vậy, tốc độ bắn của M107 là rất thấp, hoàn toàn thất thế trước nhịp bắn của M46 (từ 4 - 6 viên/phút). Càng chiến đấu lâu, kíp pháo càng xuống sức thì tốc độ bắn càng sút giảm thêm.

Không những thế, mỗi khi bắn thì gầu múc đất ở đằng sau đuôi xe phải hạ cắm chặt xuống đất để đảm bảo pháo không bị trượt ra sau khi bắn. M107 cần kíp pháo lên tới 13 người, trong đó 5 người trên xe pháo và 8 người trên xe bánh xích khác, khiến đội hình pháo thủ thật sự cồng kềnh.

Sử dụng ở miền Nam Việt Nam và tình hình sau năm 1975

M107 được Mỹ đưa sang miền Nam Việt Nam năm 1965 nhằm đối phó với pháo xe kéo M46 130mm của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ở thời điểm đó, M46 có tầm bắn xa (30km), điều mà không có pháo nào của Mỹ hay Việt Nam Cộng hòa (VNCH) đương đầu được.

Bắn pháo tự hành M107 175 mm tại căn cứ Camp Carroll
Bắn pháo tự hành M107 175 mm tại căn cứ Camp Carroll

Tại Miền Nam, pháo tự hành M107 được sử dụng trong các trận tìm diệt lớn của Mỹ - VNCH như Chiến dịch Lam Sơn 719 hay trận phòng ngự tại căn cứ Khe Sanh của Mỹ - VNCH...

Mặc dù được Mỹ và quân đội VNCH kì vọng rất nhiều, thực tế hiệu quả chiến đấu của M107 tại chiến trường Việt Nam không cao. Một lượng lớn pháo tự hành M107 của Mỹ - VNCH đã bị tiêu diệt.

Trong chiến dịch Trị-Thiên hồi tháng 3.1972, toàn bộ Trung đoàn 56 của Sư đoàn 3 VNCH đã ra hàng cùng với 4 khẩu M107 “Vua chiến trường” còn vận hành tốt.

Trong cuốn Lịch sử Pháo binh Quân đội Nhân dân Việt Nam (1945-1975) miêu tả:

“Sau chiến dịch Tây Nguyên ta đã thu hàng trăm khẩu pháo cùng với hàng vạn viên đạn, trong đó có 12 khẩu pháo tự hành M107 175mm”.

Sau năm 1975, Quân đội nhân dân Việt Nam thu được thêm một số lượng nhỏ M107 175mm từ quân đội VNCH và thành lập một đơn vị cấp tiểu đoàn chiến lược. Trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Nam, pháo tự hành M107 đã tham gia vào các trận đánh tiêu diệt quân Pôn Pốt ở Mộc Bài - Tây Ninh, góp phần giải phóng nhân dân Campuchia khỏi nạn diệt chủng Khmer Đỏ.

M107 cũng trải qua nhiều đợt sửa chữa, thay thế phụ tùng sau đó. Tuy vậy, do nòng pháo M113 có tuổi thọ khá kém, chỉ bắn được 700 - 1.200 phát (tùy vào số lượng và liều phóng mỗi phát bắn) nên hiện nay, chúng ít có dịp xuất hiện hay được dùng để huấn luyện đại trà.

Hiện những khẩu pháo M107 thường được trưng bày trong các viện bảo tàng. Với số lượng khá ít ỏi, M107 được nhiều người cho là đã bị loại biên hoàn toàn.

Tuy nhiên, theo Đất Việt, một hình ảnh mới đây cho thấy vẫn còn một tổ hợp pháp tự hành M107 vẫn đang được Quân đội nhân dân Việt Nam duy trì trong tình trạng niêm cất bảo quản, bên cạnh các xe tăng M48 khác.

Dựa vào vẻ bề ngoài, có thể thấy tình trạng kỹ thuật của “Vua chiến trường” còn khá tốt. Thậm chí, trong trường hợp cần thiết, nó hoàn toàn có thể được “gọi tái ngũ” nếu nguồn dự trữ đạn dược vẫn đảm bảo.