04:08 29 Tháng Mười Một 2020
Vũ khí
URL rút ngắn
20
Theo dõi Sputnik trên

Ngày 20 tháng 5 là ngày kỷ niệm 95 năm ngày sinh của Alexei Tupolev (1925-2001), con trai của nhà thiết kế máy bay xuất sắc của Liên Xô Andrei Tupolev (1888-1972) và là người kế thừa xứng đáng sự nghiệp của cha mình.

Alexei Tupolev đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển của hàng không Liên Xô và Nga, nhưng, ông không trở nên nổi tiếng khắp thế giới như người cha của mình. Thông tin thêm về Alexei Tupolev - trong tài liệu của Sputnik.

Nối tiếp sự nghiệp của cha

Ngày 20 tháng 5 năm 1925 tại Matxcơva, trong gia đình của Andrei và Julia Tupolev, cậu con trai Alexei chào đời. Sau khi nước Đức Quốc xã tấn công Liên Xô vào tháng 6 năm 1941, học sinh Alexei Tupolev đã được sơ tán đến Omsk, nơi anh tốt nghiệp trung học vào năm 1942 - năm khó khăn nhất đối với đất nước. Vì một số lý do, Alexei được miễn nghĩa vụ quân sự, và anh bắt đầu làm việc trong phòng thiết kế ở Omsk, mà người đứng đầu là cha của anh. Tác phẩm đầu tiên của Alexei - đuôi bằng gỗ của thân máy bay ném bom Tu-2 - đã được chấp nhận và được đưa vào sản xuất hàng loạt. Trong điều kiện chiến tranh, các nhà thiết kế đã cố gắng tiết kiệm kim loại khan hiếm. 

Máy bay ném bom Tu-2. Chiến tranh Thế giới thứ II
© Sputnik / V. Shiyanovskiy
Máy bay ném bom Tu-2. Chiến tranh Thế giới thứ II

Năm 1943, Alexei trở về thủ đô để vào Học viện Hàng không Matxcơva. Sau khi tốt nghiệp đại học, anh trở về Phòng thiết kế ở Omsk. Anh đã tham gia phát triển “dự án 88” (máy bay ném bom chiến lược tương lai Tu-16), Alexei đã đề xuất cách lắp động cơ ở gốc cánh. Sau khi thảo luận với Tổng công trình sư, cách sắp xếp này đã được thông qua để phát triển hơn nữa. 

© Sputnik / RIA Novosti
Máy bay ném bom chiến lược Tu-16

"Máy bay không người lái" của Liên Xô

Năm 1956, “công ty” của Andrei Tupolev được giao nhiệm vụ thiết kế các phương tiện không người lái chiến đấu siêu thanh. Andrei Tupolev đã hiểu rõ, một hướng mới nên được phát triển bởi các kỹ sư trẻ, và ông đã giao phó vụ việc cho con trai mình. Nhiệm vụ thật khó khăn và thú vị. Yêu cầu kỹ thuật cho những chiếc máy bay này khó khăn hơn nhiều so với máy bay có người lái. Vì vậy, "bộ phận K" (cỗ máy không người lái) đã được thành lập dưới sự lãnh đạo của Andrei Tupolev với tư cách là nhà thiết kế chính. 

Những kỹ sư trẻ tài năng đã tìm được những giải pháp mới. Kết quả là việc tạo ra máy bay trinh sát không người lái tầm xa Tu-123 "Yastreb" (đã phục vụ trong Không quân Liên Xô vào những năm 1964-1972), nguyên mẫu của máy bay không người lái "được giải cứu hoàn toàn" (nghĩa là có thể hạ cánh độc lập) trinh sát Tu-139 "Yastreb-2", máy bay không người lái trinh sát cỡ nhỏ Tu-143 "Reis" (được trang bị cho quân đội vào  năm 1976 và ... vẫn đang bay), máy bay không người lái trinh sát chiến thuật Tu-141 "Strizh" (đã được sử dụng vào những năm 1979-1991, sau sự sụp đổ của Liên Xô đã tới Ukraina), cũng như việc tạo ra máy bay không người lái trinh sát chiến thuật Tu-300 “Korshun” (dự án đã bị đóng băng vào giữa những năm 1990, theo nguồn tin không chính thức, dự án này có thể được hồi phục để tạo ta một phiên bản được hiện đại hóa để đáp ứng yêu cầu của thế kỷ 21). 

Máy bay không người lái trinh sát cỡ nhỏ Tu-143 Reis
© Ảnh : AlfvanBeem
Máy bay không người lái trinh sát cỡ nhỏ Tu-143 "Reis"

Máy bay siêu thanh dân sự đầu tiên trên thế giới, Backfire và nhiều hơn nữa ...

Đầu những năm 1960, Andrei Tupolev đã giao cho con trai mình một nhiệm vụ mới - làm việc cho công trình tham vọng nhất - thiết kế máy bay chở khách siêu thanh đầu tiên trên thế giới. Dần dần, Alexei Tupolev trở thành nhà lãnh đạo của dự án Tu-144. Và sau cái chết của cha mình vào năm 1973, Andrei Tupolev được bổ nhiệm làm Tổng công trình sư của toàn bộ "công ty".

Và ông đã phải tham gia cùng lúc vào một số dự án khác: cải thiện đặc điểm bay của máy bay siêu thanh tầm xa Tu-22M (tên hiệu NATO "Backfire"), hiện đại hóa máy bay chiến lược Tu-95 sử dụng động cơ tua bin cánh quạt, đưa vào sử dụng máy bay Tu-154B. Tuy nhiên, với sự kiên trì đáng kinh ngạc, Alexei Tupolev tiếp tục chứng minh sự cần thiết của máy bay Tu-144, mặc dù đã có hai sự cố nghiêm trọng xảy ra với chiếc máy bay này.  

Máy bay siêu thanh tầm xa Tu-22M
© Sputnik / Vitaliy Arutyunov
Máy bay siêu thanh tầm xa Tu-22M

Đáng tiếc, máy bay chở khách siêu thanh đòi hỏi cả một cuộc cách mạng kỹ thuật trong ngành hàng không dân dụng Liên Xô. Khi đó ban lãnh đạo của hãng hàng không quốc gia Liên Xô Aeroflot chưa sẵn sàng thực hiện những thay đổi cơ bản, vì thế họ không chấp nhận mẫu máy bay mới. Kết quả là toàn bộ chương trình phát triển máy bay siêu thanh dân dụng đã bị bãi bỏ.

Tu-144 đã không trở thành đối thủ cạnh tranh của máy bay siêu thanh Concorde của Pháp và Anh. Nhưng, hoạt động của những chiếc Concorde cũng đã trở nên thua nỗ nặng. Trong bối cảnh khó khăn này vào năm 2003, toàn bộ các máy bay Concorde chấm dứt hoạt động. 

Máy bay vận tải siêu thanh Tu-144
© Sputnik / Lev Polikashin
Máy bay vận tải siêu thanh Tu-144
Sự ra đời của “Thiên nga trắng”

Khi cha còn sống, Alexei Tupolev đã tham gia vào cuộc thi phát triển máy bay tấn công chiến lược đầy hứa hẹn. Có chú ý đến tiềm năng sáng tạo mạnh mẽ, cũng như nhiều kinh nghiệm trong việc phát triển máy bay Tu-22M và Tu-144, nhiệm vụ chế tạo máy bay mang tên lửa chiến lược mới được giao cho “công ty” Tupolev. 

Tham gia dự án Tu-160 - máy bay độc đáo với các giải pháp công nghệ - đã có nhiều doanh nghiệp và tổ chức khoa học của ngành hàng không và các ngành liên quan dưới sự giám sát kỹ thuật của Alexei Tupolev và phó giám đốc thiết kế dự án Valentin Bliznyuk.

Vào tháng 12 năm 1981, chiếc máy bay đã thực hiện thành công chuyến bay thử nghiệm đầu tiên. Sau các thử nghiệm kéo dài để loại bỏ "các bệnh thời thơ ấu", Không quân tầm xa Liên Xô đã nhận được máy bay chiến đấu tuyệt vời. Cho đến nay đây là loại máy bay chủ lực của Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga, máy bay đang trải qua quá trình hiện đại hóa và sẽ ở lại trong thành phần bộ ba răn đe hạt nhân Nga trong một thời gian dài. 

Máy bay ném bom hạng nặng, siêu thanh Tu-160
© Sputnik / Sergei Subbotin
Máy bay ném bom hạng nặng, siêu thanh Tu-160
Hàng không dân dụng

Trong lĩnh vực hàng không cận âm dân sự, Aleksei Tupolev đã phát triển các loại máy bay thể hiện những thành tựu mới nhất của khí động học cận âm, các tổ hợp bay và điều hướng mới, hệ thống điều khiển, động cơ mới tiết kiệm nhiên liệu và tiếng ồn thấp. Ví dụ, các dự án máy bay Tu-204 \ 214 và Tu-334 tầm ngắn phải đáp ứng các yêu cầu của thế kỷ 21. Đáng tiếc, sự sụp đổ của Liên Xô và những bất ổn kinh tế trong những năm 1990 đã làm chậm sự phát triển của ngành chế tạo máy bay dân dụng Nga trong một thời gian dài. Tu-204 \ 214 đang được sản xuất lô nhỏ, và chỉ còn lại một chiếc Tu-334 duy nhất. 

Máy bay chở khách tầm ngắn tới tầm trung T-334
© Sputnik / Dmitry Korobeinikov
Máy bay chở khách tầm ngắn tới tầm trung T-334

Cùng với các công việc thực tế, Anh hùng Lao động xã hội chủ nghĩa, Viện sĩ Alexei Tupolev đã đứng đầu tổ bộ môn tại Đại học Công nghệ Quốc gia Matxcơva và đào tạo các chuyên gia hạng nhất. 

Nhà thiết kế máy bay Alexei Tupolev, năm 1969
© Sputnik / Palmin
Nhà thiết kế máy bay Alexei Tupolev, năm 1969

Vào tháng 5 năm 2001, Alexei Tupolev đã qua đời vì căn bệnh nghiêm trọng kéo dài lâu. Nhưng, các sinh viên của ông đang phát triển ngành công nghiệp hàng không Nga, dần dần hồi sinh các dự án "dân sự" của ông. 

Theo đề xuất của Tổng thống Nga, các nhà sản xuất máy bay đang nghiên cứu khả năng chế tạo phiên bản dân dụng của oanh tạc cơ siêu thanh Tu-160. Liệu những kế hoạch này sẽ trở thành hiện thực - thời gian sẽ trả lời. Nhiều khả năng, kế hoạch này chỉ có thể được thực hiện trong phiên bản máy bay kinh doanh Business Jet chứ không phải là máy bay chở khách.