04:17 19 Tháng Chín 2018
Hồng Kông

Thất bại bẽ bàng của tình báo Mỹ ở Trung Quốc: Giả thiết và sự kiện

© REUTERS / Bobby Yip
Quan điểm-Ý kiến
URL rút ngắn
0 0 0

Tạp chí Foreign Policy đã nắm được những chi tiết mới về một trong những thất bại lớn nhất của CIA ở Trung Quốc, xảy ra vào đầu những năm 2010.

Dựa theo năm nguồn tin đang làm việc trong ngành tình báo cũng như cựu nhân viên, tạp chí viết rằng người Trung Quốc đã phanh phui hệ thống liên lạc mà các nhân viên CIA đã sử dụng để tiếp xúc với nguồn của họ. Đề tài về sự thất bại của tình báo Mỹ ở Trung Quốc từng được thảo luận không chỉ một lần trong giới truyền thông.

Chuyên gia quân sự của Sputnik, ông Vasily Kashin cho đánh giá về những thông tin hiện có về vấn đề bức thiết này.

Tổn thất của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ với số lượng lớn nhân viên đáng giá (vài chục người) ở Trung Quốc vào đầu những năm 2010 từng được New York Times mô tả ngay từ hồi tháng 5 năm 2017, dẫn nguồn trong các cơ quan đặc nhiệm. Tuy nhiên, tiếng vang riêng biệt của câu chuyện này chỉ bung ra trực tiếp trên các phương tiện truyền thông vào đầu năm 2010. Chẳng hạn, tháng 6 năm 2012 dư luận được rõ về vụ bắt giữ viên Trợ lý của một trong các Thứ trưởng An ninh quốc gia Trung Quốc vì nghi ngờ làm gián điệp cho Hoa Kỳ. Nếu những mất mát của tình báo Mỹ qua phản ánh của các nguồn là tương đương, thì chuyện ở đây rõ ràng nói về một thảm họa mà phải mất nhiều năm để cứu vãn khắc phục hậu quả.

trụ sở CIA
© Ảnh : Public domain
trụ sở CIA

Ban đầu, xét theo những rò rỉ trên các phương tiện truyền thông Mỹ, người Mỹ cho rằng nguồn hở ra là cựu nhân viên CIA, Jerry Chun Shing Lee, đã bị bắt vào năm 2018. Năm 2007, ông này ra khỏi ngành tình báo, chuyển đến Hồng Kông, mà như giả thiết, là nơi ông ta trao cho cơ quan an ninh Trung Quốc những dữ liệu nắm trong tay để đổi lấy khoản tiền khá hời. Người ta nhử ông này về Mỹ thoạt đầu để quan sát và nghiên cứu các ghi chép trong sổ tay cá nhân, sau đó bắt giữ khoảng trong năm 2012 và 2018. Số tiền nhận từ Chính phủ Trung Quốc được Lee đem đầu tư vào kinh doanh, nhưng hóa ra không thành công, vì thế ông ta không bỏ lỡ cơ hội kiếm tiền.

Tuy nhiên, vấn đề là ở chỗ Lee đã làm việc trong ngành tình báo chỉ khoảng 10 năm, ở chức vụ thấp và khó có thể nắm được thông tin về số lượng điệp viên gạo cội giá trị như vậy. Ông ta có thể chịu trách nhiệm về một phần thất bại, nhưng rõ ràng không phải là cho tất cả mất mát. Việc tìm kiếm nguồn rò rỉ được tiếp nối, bây giờ giả thiết chiếm ưu thế là do  hệ thống liên lạc cũ kỹ lỗi thời và thô sơ mà CIA đã sử dụng để kết nối với điệp viên. Tuy nhiên, cũng rất khó chấp nhận giả thiết này với niềm tin vô điều kiện không phản bác. Trong tương lai có thể sẽ thay bằng một giả thiết khác nữa.

Tình hình phần nào gợi nhớ đến thất bại tương tự của mạng lưới điệp viên Đài Loan ở đại lục vào những năm 2003-2005. Khi đó, trong khoảng thời gian ngắn, Trung Quốc bắt giữ số đông các cá nhân nghi phạm gián điệp có vị trí tương đối cao, kể cả ít nhất hai vị tướng đương quyền. Bằng cách nào mà Bắc Kinh có mẻ "cất vó" nặng tay như vậy, đến bây giờ vẫn là một ẩn số.

Có thể, chuyện ở đây nói về một tổ hợp các yếu tố, bao gồm cả thành công của Trung Quốc trong tình báo mạng, sự triển khai nhanh chóng tất cả các khả năng của hệ thống cảnh sát ở Bắc Kinh (camera, hệ thống nhận dạng khuôn mặt, v.v…), và tình trạng kém uyển chuyển linh hoạt của tình báo Mỹ không kịp thích ứng với hiện thực mới khắc nghiệt hơn.

Quan trọng hơn nữa là hậu quả chính trị của những gì đã xảy ra. Khác với những năm 2000, bây giờ người Mỹ dường như không có thông tin đầy đủ và kịp thời về tình hình trong ban lãnh đạo Trung Quốc, ý định và mục tiêu của các thủ lĩnh Trung Quốc và quy hoạch hiện tại của đất nước trên bình diện an ninh quốc gia. Một mặt, điều đó củng cố vị thế  của Trung Quốc trong trò chơi chính trị lớn đang diễn ra hiện nay ở châu Á. Mặt khác,  làm tăng cao nguy cơ khủng hoảng và rủi ro đối đầu quân sự, có thể khơi lên bởi đánh giá không đúng của Washington về thực lực cũng như ý định của Bắc Kinh.

Tin bài liên quan:

Người đứng đầu CIA nói rằng Trump sẽ không buộc được ông "im lặng"
Ông Trump coi cựu lãnh đạo CIA là "một gã rất tồi"
Cựu giám đốc CIA gọi Trump là "sự hiểu lầm tạm thời"
Từ khóa:
The New York Times, CIA, Vasily Kashin, Hồng Kông, Bắc Kinh, Trung Quốc, Hoa Kỳ
Tiêu chuẩn cộng đồngThảo luận
Bình luận trên FacebookBình luận trên Sputnik