04:49 20 Tháng Mười 2020
Quan điểm-Ý kiến
URL rút ngắn
Theo
01
Theo dõi Sputnik trên

Cuộc hội đàm được tổ chức trong tuần này bởi Ngoại trưởng Hoa Kỳ M. Pompeo và Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì tại Hawaii đã kết thúc mà không có kết quả. Trong khi đó, thế giới rất hy vọng một bước tiến tới “xả quan hệ” của hai gã khổng lồ, Piotr Tsvetov, nhà phân tích của Sputnik viết trong bài báo của mình.

Các vấn đề tồn đọng

Cả một loạt các vấn đề gây tranh cãi đã tích lũy trong quan hệ Mỹ-Trung: mất cân bằng trong thương mại song phương, việc tuân thủ các quyền dân sự ở Hồng Kông, Tây Tạng và Tân Cương, nguồn gốc của đại dịch Covid-19, tự do hàng hải ở Biển Đông và tình trạng Đài Loan. Điều quan trọng là, ngoại trừ nguyên nhân gây ra đại dịch, tất cả những vấn đề này đã nằm trong chương trình nghị sự của quan hệ Mỹ-Trung trong một thời gian dài và các bên không thể đưa ra quyết định theo bất kỳ cách nào. Trong đó, bởi vì cả Bắc Kinh và Washington đều không muốn thoát khỏi tham vọng quyền lực lớn của họ và mỗi nước đều tin tưởng chắc chắn 100% rằng họ đúng. Nếu Nhà Trắng muốn đạt được tiến bộ trong quan hệ với Trung Quốc, họ sẽ không gửi Mike Pompeo đến các cuộc đàm phán hiện tại.

Shi Yinhong, chuyên gia quốc tế từ một trong những trường đại học Bắc Kinh, đã trực tiếp tuyên bố trên các trang của tờ báo South China Morning Post: «Nếu ông Trump thực sự muốn thiết lập quan hệ với Trung Quốc, ông sẽ không gửi Pompeo». Gal Luft, đồng giám đốc Viện phân tích an ninh toàn cầu từ Washington, đồng ý với ý kiến ​​này: Thể theo ngôn ngữ và hành động gần đây của Pompeo, đây không phải là sứ giả tốt nhất cần thiết để đạt được hòa giải».

Hành xử như thế nào với tư cách cường quốc?

Đây không phải là năm đầu tiên ở phần phía tây Thái Bình Dương, nghĩa là ngoài khơi Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Indonesia và các nước Đông Nam Á khác, đã quan sát thấy cuộc đối đầu của hai quốc gia lớn của Hoa Kỳ và Trung Quốc. Hoa Kỳ đã coi khu vực này là một lĩnh vực lợi ích quốc gia kể từ thời Chiến tranh Việt Nam. Nhưng Trung Quốc đang phát triển đang ngày càng đưa ra nhiều khiếu nại, khẳng định vai trò lãnh đạo trong khu vực, điều mà họ cũng coi là một lĩnh vực lợi ích quốc gia của mình. Dường như  cuộc đụng độ giữa hai cường quốc này là không thể tránh khỏi?

Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì
© AFP 2020 / MANDEL NGAN
Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì

Nhưng đó chỉ mới nhìn thoáng qua. Có thể tìm một cách khác để cùng tồn tại. Gần đây, ý kiến này của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã được đề xuất trên các trang tạp chí Mỹ. Singapore tìm cách duy trì mối quan hệ tốt đẹp với cả hai cường quốc và không muốn đất nước ông và các nước ASEAN bị đặt vào thế phải  lựa chọn bên nào trong cuộc xung đột Mỹ-Trung. Do đó, nhà lãnh đạo Singapore đề nghị Hoa Kỳ "nỗ lực nghiêm túc để tính đến nguyện vọng của Trung Quốc trong khuôn khổ hệ thống các quy tắc và chuẩn mực quốc tế hiện nay, vì hệ thống này áp đặt trách nhiệm và hạn chế đối với tất cả các quốc gia".

Lý Hiển Long khuyến nghị những điều sau đây với Trung Quốc: «Một Trung Quốc lớn mạnh hơn và mạnh mẽ hơn không chỉ phải tuân thủ các quy tắc và chuẩn mực toàn cầu, mà còn có trách nhiệm cao hơn trong việc duy trì và cập nhật trật tự quốc tế».
Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long
© REUTERS / Lintao Zhang/Pool
Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long

Một số người có thể gọi những câu này mơ hồ, không chính xác. Nhưng chúng ta phải thừa nhận rằng không có gì đáng ngạc nhiên trong thực tế là ai đó kêu gọi các cường quốc hành động có trách nhiệm trong các vấn đề quốc tế. Điều đáng ngạc nhiên là, trước Thủ tướng Lý, không ai nói điều này trực tiếp trước mắt người Trung Quốc và người Mỹ.

Và Lý Hiển Long  đã nói một điều đơn giản như vậy: «Đó là điều tự nhiên khi các cường quốc cạnh tranh. Nhưng khả năng hợp tác của họ là một thử  thách thực sự của trí tuệ nhà nước, và nó sẽ quyết định liệu nhân loại sẽ đạt được tiến bộ trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu như thay đổi khí hậu, phổ biến của vũ khí hạt nhân và sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm».
© AFP 2020 / NICOLAS ASFOURI

Liệu Trung Quốc có thể khác?

Mới đây, tờ South China Morning Post đăng bài báo ấn tượng về một quân nhân Trung Quốc đã nghỉ hưu tên là Zhang Jie, người đã đến thăm một số hòn đảo từ quần đảo Trường Sa, nhớ lại cảnh các nhà khoa học từ Trung Quốc, Việt Nam và Hàn Quốc làm việc sát cạnh nhau trong khu vực của những hòn đảo này ba mươi năm trước, nghiên cứu về tài nguyên tự nhiên ở đây. Và không có «đụng độ nào» giữa những người đại diện của các quốc gia khác nhau. Mọi thứ đã thay đổi sau năm 2013, khi Bắc Kinh thông qua chương trình xây dựng các hòn đảo ở Biển Đông và bắt đầu tuyên bố yêu cầu về tất cả các tài nguyên của vùng biển này.

Zhang Jie nói, sẽ tốt hơn cho Trung Quốc, nếu «Trung Quốc chia sẻ các tài nguyên này và điều đó giúp duy trì hòa bình và ổn định lâu dài».

Liệu Bắc Kinh có lắng nghe tiếng nói của anh em Lý và Zhang không? Rất muốn nhận được câu trả lời cho câu hỏi này càng sớm càng tốt.

Ý kiến trong bài viết là quan điểm của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Sputnik.