16:00 04 Tháng Mười Hai 2020
Khoa học
URL rút ngắn
20
Theo dõi Sputnik trên

Sputnik tìm hiểu về vấn đề cuộc sống của những người thượng thọ có tiềm năng nổi bật như thế nào.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng các gen chịu trách nhiệm chuyển hóa sắt trong cơ thể có liên quan đến tuổi thọ. Ngoài ra, họ tìm ra các khu vực của bộ gen có thể bổ sung thêm vài năm cho con người. Sputnik tìm hiểu xem các bậc thượng thọ còn có những tiềm năng nổi bật nào.

Hàm lượng sắt trong máu ảnh hưởng đến điều gì?

Các nhà nghiên cứu của Anh và Đức cho biết, hàm lượng sắt cao trong máu rút ngắn cuộc sống. Nhưng nếu hàm lượng nguyên tố vi lượng này trong cơ thể vẫn nằm trong phạm vi bình thường, thì ngược lại, những thay đổi liên quan đến tuổi tác sẽ chậm hơn.

Được biết sắt ảnh hưởng đến khả năng chống nhiễm trùng. Trong nhiều bệnh liên quan đến tuổi tác, chẳng hạn như bệnh Parkinson hoặc tổn thương gan, hàm lượng nguyên tố vi lượng này thường quá cao hoặc quá thấp. Do đó, các nhà khoa học cho rằng sự trao đổi chất sắt là một yếu tố quan trọng trong xu hướng kéo dài tuổi thọ và tình trạng sức khỏe khi về già.

Điều này được xác nhận bằng phân tích một lượng lớn dữ liệu di truyền thu được từ các cơ sở dữ liệu quốc tế công khai. Hóa ra các khu vực DNA liên quan đến chỉ số này cũng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa sắt.

Theo các tác giả công trình, kết quả nghiên cứu của họ giải thích tại sao tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ giàu chất sắt lại tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi tác, đặc biệt là tim mạch. Các nhà nghiên cứu không loại trừ rằng loại thuốc điều chỉnh mức độ chất sắt trong cơ thể không chỉ có thể thêm vài năm cho cuộc sống mà còn đảm bảo tuổi già khỏe mạnh và năng động.

Gen trường thọ

Năm 2015, sau khi nghiên cứu dữ liệu của 800 người trên một trăm tuổi và 5000 người trên 90 tuổi, các chuyên gia Mỹ và Ý đã xác định được bốn gen tuổi thọ cao: CDKN2B, liên quan đến sự điều chỉnh chu kỳ sống của tế bào, SH2B3, ABO, xác định nhóm máu và một trong số các gen HLA, chịu trách nhiệm nhận biết hệ thống miễn dịch của các tế bào trong cơ thể.

Bốn năm sau, nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đã mô tả được 12 vùng của bộ gen và các biến thể khác nhau có tương quan với tuổi thọ. Đây chủ yếu là các khu vực hình thành khuynh hướng các bệnh nghiêm trọng, đặc biệt là bệnh tim mạch và tiểu đường tip 2, cũng như các bệnh phát sinh từ hút thuốc. Đồng thời, các gen liên quan đến khối u ác tính không liên quan đến nghiện thuốc lá không có ảnh hưởng đáng kể đến tuổi thọ.

Ngoài ra, ảnh hưởng của các biến thể di truyền nhất định cũng thay đổi theo tuổi tác. Một số biến thể gây nguy hiểm cho những người trẻ tuổi, những người khác - chỉ sau 60-70 tuổi.

Điều gì quyết định tuổi thọ?

Theo một số công trình khoa học, tuổi thọ phụ thuộc rất nhiều vào giới tính: trung bình, con cái của hầu hết các loài động vật có vú sống lâu hơn con đực.

Trong thí nghiệm tại Đại học California, San Francisco, các nhà nghiên cứu nuôi chuột nhân tạo với bộ nhiễm sắc thể cổ điển XX và XY, cũng như con cái "chuyển giới" XY và con đực XX, loài gặm nhấm có bộ nhiễm sắc thể nam XY đã chết trước. Những con cái bình thường và con đực “sai lầm”-XX sống lâu hơn nhiều.

Hơn nữa, trong số các con vật sống lâu thuộc loài gặm nhấm, các cá thể chiếm ưu thế là những con cái có tuyến sinh dục nữ được gắn với nhiễm sắc thể nữ. Theo các tác giả, điều này chỉ ra rằng, buồng trứng có chứa hormone và các phân tử tín hiệu khác giúp kéo dài sự sống và làm chậm quá trình lão hóa.

Các nhà khoa học Đức và Đan Mạch phân tích tình hình nhân khẩu học trong thời điểm khó khăn nhất - trong thời kỳ buôn bán nô lệ trên đảo Trinidad, trong dịch sởi ở Iceland và nạn đói ở Thụy Điển, Ireland và Ukraina - đồng ý với điều này. Hóa ra hầu như mọi nơi, trung bình phụ nữ sống lâu hơn nam giới.

Tại sao phụ nữ sống lâu hơn đàn ông?

Theo các nhà nghiên cứu, quan hệ tình dục mạnh mẽ dễ bị tổn thương hơn do testosterone có thể phá vỡ hệ thống miễn dịch. Mặt khác, nội tiết tố sinh dục nữ estrogen có tác dụng chống viêm nhiễm.

Theo công trình của các bác sĩ Mỹ, thế giới quan của con người cũng ảnh hưởng đến tuổi thọ. Sau khi nghiên cứu dữ liệu của 1500 đàn ông và khoảng 70 000 phụ nữ, các chuyên gia nhận thấy rằng theo quy luật, những người lạc quan - điều này được xác định bằng thử nghiệm đặc biệt - sống lâu hơn 11-15%.

Điều này có thể được giải thích bằng thực tế là những người vui vẻ thường ít mắc các bệnh về tim mạch và phổi. Ngoài ra, họ có nhiều khả năng theo đuổi lối sống lành mạnh.

Các tác giả cho rằng có một yếu tố khác là những người lạc quan tự tin về khả năng của mình. Họ phản ứng ít cảm xúc hơn với các tình huống khó khăn và phục hồi nhanh hơn sau căng thẳng.

Tầm quan trọng của trình độ học vấn

Theo các nhà khoa học quốc tế, trình độ học vấn, hay đúng hơn là khuynh hướng di truyền đối với nó, cũng rất quan trọng. Theo nhiều nguồn khác nhau, khả năng di truyền của đặc điểm này được ước tính từ 20% (trong các nghiên cứu di truyền phân tử) đến 60% (khi so sánh sự thành công của cặp song sinh).

Dựa trên thông tin về 200 000 người châu Âu, các nhà khoa học phát hiện ra rằng điểm số của cái gọi là đa gen (tập hợp các biến thể di truyền mà các nhà sinh học xác định sự khao khát kiến thức) càng cao thì con người càng sống lâu.

Tuy nhiên, các tác giả công trình lưu ý rằng mối tương quan phát lộ chỉ là thống kê, chứ không phải nguyên nhân.