Widgets Magazine
21:20 19 Tháng Bảy 2019
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ

Bộ trưởng Nhạ nhận trách nhiệm, rồi sao nữa?

© Ảnh: Báo Giao Thông
Xã hội
URL rút ngắn
0 0

Báo Pháp luật TP.HCM bình luận: Sau gần một năm kể từ ngày phát hiện ra chuyện gian lận thi cử, ngày 31-5, trước diễn đàn Quốc hội, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ đã nhận trách nhiệm.

Trong nghị trường, có đại biểu Quốc hội cho rằng Bộ trưởng Nhạ nhận trách nhiệm chung chung; ngoài xã hội, không ít người nói xa nói gần về văn hóa từ chức…

"Về phía trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), với tư cách là người đứng đầu ngành tôi xin nhận trách nhiệm về những thiếu sót", báo Người lao động trích lời Bộ Trưởng.

Trong phiên giải trình của Quốc hội ngày 31-5, người đứng đầu ngành giáo dục đã chính thức lên tiếng về trách nhiệm của bản thân về vụ gian lận thi cử THPT quốc gia 2018 tại nhiều địa phương.

Thật ra không phải đợi đến vụ gian lận thi cử thì dư luận mới đề cập đến vấn đề từ chức. Trước đó, khi xảy ra một số sự vụ ở các bộ, ngành khác, người ta cũng thường nói xa nói gần về điều này. Và thông thường báo chí và người dân hay viện dẫn những ví dụ về từchức xảy ra tận đẩu tận đâu với ngầm ý so sánh. Gần đây nhất, người ta đọc thấy thông tin nữ bộ trưởng Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên Mexico từ chức sau khi bà bị chỉtrích đã làm hoãn chuyến bay hơn 30 phút để nhiều hành khách phải chờ.

Trở lại với chuyện gian lận thi cử, sòng phẳng mà nói, người dân trông chờ việc nhận trách nhiệm của người đứng đầu bộ GD&ĐT từ lâu lắm rồi chứ không phải đến kỳ họp Quốc hội này, sau gần một năm xảy ra vụ việc. Nhưng chậm còn hơn không, Bộ trưởng Nhạ cuối cùng cũng đã nhận trách nhiệm của mình trước cử tri và Quốc hội. Tuy nhiên, không ít người đặt câu hỏi rằng bộ trưởng nhận trách nhiệm rồi… sao nữa?

Xảy ra vụ gian lận thi cử, ngoài những người “nhúng chàm” đang bị điều tra, truy tố hình sự, có thể có quan chức còn phải nhận lãnh tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng (nếu quá trình điều tra cơ quan tố tụng chứng minh được). Ngoài ra, người đứng đầu ngành giáo dục tỉnh Sơn La - ông Hoàng Tiến Đức cũng khó tránh khỏi trách nhiệm liên quan.

Ông Hoàng Tiến Đức (bìa phải) - giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Sơn La - chứng kiến cơ quan điều tra tống đạt quyết định khởi tố và lệnh bắt tạm giam ông Lò Văn Huynh, trưởng Phòng khảo thí và quản lý chất lượng Sở GD-ĐT tỉnh Sơn La
Ông Hoàng Tiến Đức (bìa phải) - giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Sơn La - chứng kiến cơ quan điều tra tống đạt quyết định khởi tố và lệnh bắt tạm giam ông Lò Văn Huynh, trưởng Phòng khảo thí và quản lý chất lượng Sở GD-ĐT tỉnh Sơn La

Cụ thể, theo thông tin từ báo Thanh Niên, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Sơn La cũng đã vào cuộc để làm rõ trách nhiệm của ông này. Chỉ có điều đến đầu tháng 7 này, ông Đức đã nghỉ hưu theo chế độ. Nếu từ đây đến đó, cơ quan chức năng chưa kịp làm rõ, kết luận vụviệc, chưa có hình thức xử lý tương xứng (nếu quả thật ông Đức có vi phạm) thì dư luận không tránh khỏi thất vọng. Bởi lẽ khi ông Đức đã nghỉ hưu, ngoại trừ việc xử lý hình sự, việc xử lý kỷ luật ông - kể cả việc xóa tư cách lãnh đạo nguyên giám đốc Sở GD&ĐT đối với ông - gần như không còn nhiều ý nghĩa lắm…

Nói như thế cũng chưa hẳn đúng hoàn toàn. Bởi với một ông quan thanh liêm, có lòng tự trọng cao, sai phạm không từ chủ ý tư lợi… thì việc bị xóa cái tư cách “nguyên” ấy nó cũng đớn đau ghê gớm lắm. Bằng ngược lại, cái “án kỷ luật” ấy nó chẳng làm cho người “hạcánh an toàn” cảm thấy hề hấn gì.  

Đối với các cán bộ, quan chức tỉnh Sơn La là vậy. Còn với các quan chức cấp bộ, cụ thể là Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thì mọi chuyện lại khác. Có thể nói ngay rằng trách nhiệm của bộ trưởng trong vụ này không phải và không thể là trách nhiệm pháp lý. Cái trách nhiệm mà Bộ trưởng Nhạ xin nhận trước Quốc hội có lẽ là trách nhiệm chính trị, tức trách nhiệm của một quan chức trước cử tri, dân chúng và Quốc hội. Trách nhiệm này liên quan đến sựtín nhiệm của cử tri, của Quốc hội đối với cá nhân bộ trưởng.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ

Theo quy định hiện hành, nếu qua bỏ phiếu, tỉ lệ “tín nhiệm cao” và “tín nhiệm” đối với bộtrưởng mà quá thấp, đồng thời tỉ lệ “tín nhiệm thấp” mà quá cao thì vị bộ trưởng có khảnăng sẽ “mất ghế”. Nhưng để khả năng này thành hiện thực thì theo quy định, mọi chuyện còn phải trải qua nhiều công đoạn, thủ tục khác nữa. Tuy nhiên, trên thực tế, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ không đang đối diện với việc “sát hạch” bằng phiếu tín nhiệm này.

Ngoài ra, hiện ở nước ta việc từ chức chưa được luật hóa. Trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội trong kỳ họp trước, cụ thể là ngày 1-11-2018, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình từng nói từ chức là vấn đề mới, mang tính tự nguyện nếu người được bổnhiệm thấy mình không còn đủ sức khỏe, uy tín và có vi phạm.

“Trong Luật Cán bộ, công chức đã quy định các hình thức kỷ luật, với cán bộ thì có bãi nhiệm và miễn nhiệm nhưng pháp luật chưa quy định rõ việc từ chức…” - Phó Thủ tướng nói.

Công an đọc lệnh khởi tố Phó Giám đốc Sở Giáo dục Sơn La và chuyên viên phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng trong vụ gian lận điểm thi
Công an đọc lệnh khởi tố Phó Giám đốc Sở Giáo dục Sơn La và chuyên viên phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng trong vụ gian lận điểm thi

Như vậy có thể thấy việc từ chức ở ta hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào tính tự nguyện của cá nhân quan chức, nếu người đó thấy mình không còn đủ sức khỏe, uy tín và có vi phạm. Uy tín nếu không đo lường bằng phiếu thì cá nhân quan chức có thể tự cảm nhận qua nhiều kênh đánh giá khác nhau, trong đó có dư luận xã hội.

Và như ta đã biết, bà bộ trưởng Mexico không hề chờ có kết quả từ việc bỏ phiếu tín nhiệm mà đã lập tức từ chức khi có chỉ trích của dân chúng.

So sánh chuyện ở ta với chuyện xứ người không phải lúc nào cũng tương đồng, nhất là khi điều kiện kinh tế-xã hội, tập quán, văn hóa… giữa các quốc gia rất khác nhau. Tuy nhiên, dù ở nền văn hóa nào, ở điều kiện kinh tế-xã hội nào thì quan niệm về đạo đức công vụ, về lòng tự trọng, về tính liêm sỉ… cũng không quá khác biệt.

Tin bài liên quan:

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ giải trình về đạo đức của giáo viên
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ tâm sự: Làm giáo dục là đóng góp, không phải làm chính trị
Sự bất thường trong hành động và lời nói của Bộ trưởng Nhạ
Bộ Trưởng Nhạ đã không nhận trách nhiệm, lại đổ lỗi "do cán bộ ý thức kém đưa lên"
Từ khóa:
xin từ chức, gian lận thi cử, Bộ Giáo dục và Đào Tạo, Phùng Xuân Nhạ