Widgets Magazine
10:25 22 Tháng Bảy 2019
Leonid Brezhnev và Lê Duẩn

Leonid Brezhnev phàn nàn về cái gì với đồng chí Lê Duẩn?

© Sputnik / Vladimir Akimov
Việt Nam
URL rút ngắn
Alexei Syunnerberg
66

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, các nhà lãnh đạo của Liên Xô và Việt Nam thường xuyên trao đổi thư từ chính thức.

Những bức thư đó đã được đăng tải trên báo chí của hai nước. Song, khi đó đã có cả những bức thư cá nhân không được giới thiệu công khai. Bản sao của một bức thư cá nhân của nhà lãnh đạo Liên Xô Leonid Brezhnev gửi đồng chí Lê Duẩn đã lọt vào tay Đại tá Victor Konakov, người đứng đầu nhóm chuyên gia quân sự Liên Xô phụ trách sửa chữa các tổ hợp phòng không  tên lửa mà Matxcơva cung cấp cho Việt Nam.

Tại sao phải viết thư cá nhân? Trong những năm đó những người lính của Việt Nam và Liên Xô đã kề vai sát cánh chiến đấu, cùng nhau bắn hạ máy bay Mỹ. Nhưng, phía Việt Nam đã hạn chế nghiêm ngặt khả năng của các chuyên gia quân sự Liên Xô tiếp cận những  máy bay bị bắn hạ. Điều đó là đáng ngạc nhiên bởi vì thông tin về những bí mật quân sự và kỹ thuật của Hoa Kỳ có thể giúp các chuyên gia Liên Xô hoàn thiện các các tổ hợp phòng không tên lửa cung cấp cho Việt Nam, để tăng hiệu quả hỏa lực trong việc tiêu diệt kẻ thù.

Thiếu Tướng Alexander Stuchilov, trưởng đoàn chuyên gia tên lửa Xô viết trong những năm cuộc kháng chiến chống Mỹ, hồi tường lại: có một lần trong thời gian chuyến đi Hải Phòng cùng với Đại tá Lê Văn Tri, Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân, để đánh giá hoạt động của sư đoàn phòng không tên lửa,  chính ủy của sư đoàn đã giới thiệu hai chiếc camera từ máy bay Mỹ bị bắn rơi. Một chiếc camera là hoàn toàn nguyên vẹn. Chuyên gia Stuchilov đã yêu cầu đại tá Lê Văn Tri tặng cho anh ta một chiếc máy ảnh như một món quà lưu niệm về chuyến đi đó.  Yêu cầu đã được thực hiện, và chiếc máy ảnh đã được gửi đến Matxcơva,  sau đó chuyên gia Liên Xô nhận được sự đánh giá cao từ Cục tình báo lực lượng vũ trang Liên Xô.

Tuy nhiên, đây là một ngoại lệ. Trong đa số trường hợp, phía Việt Nam đã chuyển giao cho các chuyên gia quân sự Liên Xô những thiết bị bị hỏng hoàn toàn không còn phù hợp cho công việc nghiên cứu. Ví dụ, chiếc tên lửa của Mỹ mà Việt Nam đã tặng cho Chính phủ Liên Xô nhân dịp kỷ niệm 50 năm Cách mạng Tháng Mười, hoặc các mảnh vỡ của máy bay Mỹ đang được trưng bày tại Câu lạc bộ Sĩ quan ở Matxcơva.

Tướng Stuchilov nhớ lại rằng, vào đầu năm 1969, Thiếu Tá Lê Sơn, chính ủy trung đoàn phòng không tên lửa đóng gần Hải Phòng,  đã gửi đến Đại sứ quán Liên Xô ở Hà Nội thân máy bay không người lái của Mỹ. Hoá ra, bên trong thân máy bay không còn thiết bị kỹ thuật, và các chuyên gia Liên Xô không tìm thấy bất cứ gì thú vị với họ. Vì vậy, cánh cửa toà nhà đại sứ quán mở ra, và cư dân của các đường phố xung quanh rất nhanh chóng cắt ra thân máy bay thành nhiều mảnh để sau đó làm ra  những quà lưu niệm — những chiếc lược và nhẫn có thể được thấy trong  gia đình các công dân Liên Xô từng làm việc ở Việt Nam trong những năm chiến tranh.

Tình hình như vậy đã trở thành phi lý, và Tổng Bí Thư Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Liên Xô đã phải can thiệp. Đại tá Victor Konakov đã thấy bản sao của lá thư cá nhân gửi tới đồng chí Lê Duẩn. Nhà lãnh đạo Liên Xô đã viết rằng, đáng tiếc, quân đội Việt Nam không phải lúc nào chuyển giao cho các chuyên gia Liên Xô các tài liệu từ máy bay Mỹ, do đó các chuyên gia Liên Xô không thể thực hiện những biện pháp khẩn cấp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các hệ thống phòng không tên lửa của Liên Xô.

Rõ ràng, bức thư đó đã đóng một vai trò nhất định. Các chuyên gia Liên Xô đã có thể dễ dàng hơn làm quen với những thiết bị kỹ thuật trên máy bay Mỹ bị bắn hạ. Tuy nhiên, phía Việt Nam vẫn né tránh không chuyển giao những mẫu thiết bị, mà chỉ cho phép các đồng chí Liên Xô tiếp cận hiện trường phát hiện mảnh vỡ của máy bay Mỹ bị bắn rơi. Nhưng, đây cũng là tiến bộ đáng kể.

Tin bài liên quan:

Cách đánh lạc hướng tên lửa đối phương
Chiến sĩ Việt Nam và Liên Xô cứu sống lẫn nhau
Giới hạn giữa những người anh em cùng cầm súng
Từ khóa:
nhìn lại ngày hôm qua, Lê Duẩn, Leonid Brezhnev, Việt Nam, Liên Xô