14:33 24 Tháng Một 2018
Hà Nội+ 26°C
Matxcơva-9°C
    Tp. Hồ Chí Minh

    Sài Gòn là Thành phố Hồ Chí Minh từ bao giờ?

    © Ảnh: pixabay.com
    Việt Nam
    URL rút ngắn
    0 20

    Tháng 7 năm 1976, Quốc hội Việt Nam chính thức đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh. Thế nhưng trên Time tạp chí uy tín bậc nhất nước Mỹ số 12/5/1975 lại gọi đô thị này bằng cái tên mới – Ho Chi Minh City -, chỉ chưa đầy 2 tuần sau ngày kết thúc chiến tranh.

    Và mốc đáng ngạc nhiên này cũng chưa phải là khởi nguồn của tên gọi, bởi Thành phố Hồ Chí Minh lẽ ra đã xuất hiện từ mùa thu 1946.

    12/5/1975, tạp chí Time dành gần như toàn bộ số báo hôm đó để nói về sự kiện quan trọng nhất thế giới bấy giờ: chiến tranh Việt Nam đã kết thúc.

    Trang bìa tờ tạp chí có một bức họa chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, bản đồ Việt Nam màu đỏ và dòng tít lớn: "The Victor" — "Người chiến thắng".

    Toàn bộ tấm bản đồ màu đỏ, chỉ có một ngôi sao vàng ở vị trí của Sài Gòn được chú thích: "Ho Chi Minh City". Bản thân cái tên ấy, được đặt gọn gàng trên bản đồ, cũng là một lời khẳng định kết cục cuộc chiến.

    Nhiều người khi thấy tấm bìa đã băn khoăn: tháng 7 năm 1976, Quốc hội Việt Nam mới chính thức đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh. Tại sao tờ tạp chí uy tín bậc nhất nước Mỹ lại gọi nó bằng cái tên mới, chỉ chưa đầy 2 tuần sau ngày kết thúc chiến tranh? Họ căn cứ trên cơ sở nào?

    Mọi chuyện dễ hiểu hơn một chút, khi biết tên nguồn tin của Time khi đó. Người duy nhất còn ở lại Sài Gòn phụ trách văn phòng của Time là Phạm Xuân Ẩn. Nhà báo này đã từ chối di tản cùng đồng nghiệp. Và bây giờ chúng ta đã được biết lý do: Phạm Xuân Ẩn là một trong những điệp viên quan trọng nhất của Hà Nội suốt cuộc chiến. Việc ông nắm được thông tin chưa ai biết chắc không có gì đáng ngạc nhiên.

    Nhưng vị tướng tình báo huyền thoại cũng chưa bao giờ giải thích, vì sao Time ngày hôm đó đã gọi lên cái tên mà mãi một năm sau mới được chính thức hóa.

    Vậy "Thành phố Hồ Chí Minh" ra đời khi nào?

    Ngày 25/8/1946, Phòng Nam bộ Trung ương nhóm họp tại đường Gia Định, nay là đường Trần Nhật Duật. Tại cuộc họp đó, bác sĩ Trần Hữu Nghiệp đưa ra ý tưởng lấy tên Hồ Chí Minh đặt cho Sài Gòn — Gia Định. Ý tưởng nhanh chóng được hưởng ứng. Một ngày sau, 57 người miền Nam đang tham gia cách mạng gửi một bản quyết nghị lên Quốc hội và Chính phủ.

    "Xin Quốc-hội và Chính phủ đổi ngay tên thành phố Sài Gòn lại là tên thành phố Hồ-Chí-Minh để tượng trưng sự chiến đấu, hy sinh và cương quyết trở về với Tổ quốc của dân Nam Bộ" — bản quyết nghị viết.

    57 người ký tên, trong đó có Cục trưởng Quân y Trần Hữu Nghiệp, vị bác sĩ giàu có từng sở hữu bệnh viện tư ở Mỹ Tho, bỏ danh vọng đi theo cách mạng; Trần Công Tường (luật sư) sau này làm Thứ trưởng Tư pháp; Nguyễn Tấn Gi Trọng (Phó cục trưởng Quân y) người giữ ghế đại biểu Quốc hội Việt Nam 7 khóa sau đó.

    Ngày 27/8/1946, trên trang nhất báo Cứu Quốc chạy tít lớn: "Thành phố Sài-Gòn từ nay sẽ đổi tên là Thành phố Hồ-Chí-Minh". Một lời khẳng định.

    Hồ Chí Minh — người được nhắc đến trong bản quyết nghị đổi tên Sài Gòn tháng 8/1946 đang ở cách Hà Nội hơn 9000 km, tại một căn biệt thự ở ngoại ô Paris. Trước mặt vị Chủ tịch của nước Cộng hòa non trẻ là một cuộc thương thảo bế tắc — Hội nghị Fontainebleau.

    Trung tuần tháng 9/1946, hội nghị Fonteinebleau kết thúc. Không có kết quả nào đạt được về tư cách độc lập của Việt Nam và vấn đề Nam Kỳ. "Un grain de sable peut entraver la marche d'une machine" (Một hạt cát có thể dừng hoạt động cả cỗ máy) — Chủ tịch Hồ Chí Minh tóm tắt kết quả hội nghị khi trả lời báo chí Pháp. Cỗ máy ấy tên là Hòa Bình. Nó đã bị trì hoãn tại Đông Dương trong 30 năm tiếp sau. Hai tháng sau hội nghị, cuộc đấu súng tại Nhà hát lớn thành phố Hải Phòng mở màn cho chiến tranh Đông Dương lần thứ Nhất.

    Những người lính ở chiến trường B kể rằng cái tên Thành phố Hồ Chí Minh đã đi vào đầu từ lúc nào, họ không còn nhớ. Chỉ biết rằng thành phố ấy đã được gọi như thế trước giải phóng rất lâu.

    Ngày giải phóng, không hẹn mà gặp, trên các mặt báo Hà Nội đồng loạt gọi Sài Gòn bằng tên mới: Thành phố Hồ Chí Minh.

    Nhà báo Trần Mai Hạnh — một trong những nhà báo đầu tiên có mặt tại Dinh Độc Lập sáng 30/4, kể cái tên ấy tự bật ra trong đầu khi ông chứng kiến dòng người mang cờ đỏ sao vàng ở trung tâm thành phố. Bài tường thuật của Mai Hạnh đăng trên tờ Nhân Dân ngày 2/5/1975 rất điển hình cho cách gọi trộn lẫn những ngày đó: "… từ hướng Tây Bắc, theo đường số 1, chúng tôi tiến vào trung tâm Sài Gòn. Thành phố Hồ Chí Minh hiện ra trước mắt…".

    Trước đó, Nhân Dân đã sử dụng cùng lúc hai tên "Sài Gòn" và "Thành phố Hồ Chí Minh" trong các bài tường thuật. Báo Hà Nội Mới số ra ngày 1/5 cũng sử dụng cùng lúc cả hai tên trên trang nhất.

    Lúc đó, chưa một quyết định nào được đưa ra về tên mới của Sài Gòn. Trong các quyết định hành chính đầu tiên của lực lượng tiếp quản thành phố, địa danh này vẫn được gọi là "Sài Gòn — Gia Định".

    Cùng thời gian, ca khúc "Tiếng hát từ thành phố mang tên Người" được phát sóng và trở nên nổi tiếng. Nhà thơ Đăng Trung, người viết lời cho ca khúc, kể ông lấy ý tưởng từ ý thơ của Tố Hữu viết năm 1954 — tức 20 năm trước ngày thống nhất.

    Tháng 7/1976, Quốc hội Việt Nam họp và ra quyết định để Sài Gòn mang tên chính thức như ngày hôm nay.

    Đó là ngày 3/7/1976 — một ngày trước lễ Quốc khánh lần thứ 200 của nước Mỹ. Trang nhất tờ The New York Times có một tin ngắn trích nguồn từ hãng AP  với nội dung "Nam-Bắc Việt Nam đã chính thức thống nhất".

    Nguồn: VnExpress

     

    Facebook

    Đăng ký theo dõi Sputnik Việt Nam trên Facebook để luôn nắm bắt dòng sự kiện mới nhất và không bỏ lỡ nhiều video clip thú vị. Sự quan tâm của các bạn là điều rất quan trọng đối với chúng tôi.

    Tin bài liên quan:

    Phát hiện xác chết phân hủy trên sông Sài Gòn
    Cô gái 9X Sài Gòn mở 'vũ trường' tại nhà, đãi sinh nhật bằng ma túy
    Nổ lớn trong cơ sở sản xuất bóng đèn ở Sài Gòn, 4 người bị thương
    Từ khóa:
    Thành phố Hồ Chí Minh, Sài Gòn, Việt Nam
    Tiêu chuẩn cộng đồngThảo luận
    Bình luận trên FacebookBình luận trên Sputnik