02:42 20 Tháng Mười 2018
BHXH

Gặp nhiều cản trở, chưa phát huy được hiệu quả

© Ảnh: laodong
Việt Nam
URL rút ngắn
0 0 0

Thời gian qua, việc tổ chức công đoàn khởi kiện đơn vị, doanh nghiệp nợ, trốn đóng bảo hiểm xã hội gặp rất nhiều khó khăn; hầu như người được trao quyền khởi kiện lại không dám sử dụng quyền của mình; người lao động lại càng không dám ủy quyền cho tổ chức công đoàn kiện chủ doanh nghiệp của mình khi bản thân cần có công ăn việc làm, theo thanhtra.

Số vụ khởi kiện còn rất khiêm tốn

Theo ông Đào Việt Ánh, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, trước đây, khi cơ quan BHXH là người khởi kiện đơn vị nợ BHXH để yêu cầu tòa án bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước, thì việc khởi kiện thực hiện theo thủ tục vụ án dân sự.

Hiện nay, theo quy định tại Điều 14 của Luật BHXH 2014, chức năng khởi kiện được giao cho tổ chức công đoàn, tuy nhiên, việc khởi kiện nợ, trốn đóng BHXH phải do công đoàn cơ sở và được người lao động ủy quyền.

Thực tế việc khởi kiện của tổ chức công đoàn gặp rất nhiều khó khăn và hầu như chưa phát huy được hiệu quả. Một trong các nguyên nhân đó là do người được trao quyền khởi kiện lại không dám sử dụng quyền của mình (tổ chức công đoàn cơ sở không dám đứng ra khởi kiện hoặc ủy quyền cho công đoàn cấp trên khởi kiện; người lao động lại càng không dám ủy quyền cho tổ chức công đoàn kiện chủ doanh nghiệp của mình khi bản thân cần có công ăn việc làm).

Do đó, thời gian qua, mặc dù cơ quan BHXH đã tích cực hỗ trợ các tổ chức công đoàn hồ sơ, tài liệu, số liệu phục vụ cho việc khởi kiện, và đã chuyển 2.909 hồ sơ cho tổ chức công đoàn, nhưng số vụ mà tổ chức công đoàn nộp đơn khởi kiện còn rất khiêm tốn (126 hồ sơ), trong đó có tới 96 hồ sơ bị tòa trả lại với lý do thiếu giấy ủy quyền của người lao động hoặc giấy ủy quyền của tổ chức công đoàn cơ sở.

"Đây là nguyên nhân mang tính thực tế và không thể thay đổi một sớm một chiều. Vì vậy, bên cạnh việc thực hiện các biện pháp để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các cá nhân, tổ chức; nâng cao ý thức tự bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân người lao động, thì trước mắt chúng ta nên có những điều chỉnh về chính sách, quy định của pháp luật sao cho hài hòa để có thể bảo vệ lợi ích của người lao động, lợi ích của Nhà nước một cách hiệu quả nhất. Những quy định đã được thực hiện tốt, có kết quả thực tế thì nên tiếp tục phát huy", ông Ánh nhấn mạnh.

Cho phép công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở được quyền khởi kiện đơn vị nợ BHXH

Ông Ánh cho biết, tháng 9/2016, BHXH Việt Nam đã phối hợp với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ký quy chế phối hợp về trao đổi, cung cấp thông tin, tài liệu giữa hai bên trong việc khởi kiện ra tòa đối với các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BH thất nghiệp. Theo quy chế, cơ quan BHXH có trách nhiệm cung cấp cho tổ chức công đoàn danh sách các đơn vị nợ BHXH cần khởi kiện, hồ sơ xác định nợ và các tài liệu khác có liên quan để phục vụ việc khởi kiện.

Sau gần 2 năm triển khai thực hiện quy chế, việc phối hợp giữa cơ quan BHXH và tổ chức công đoàn đã đạt một số kết quả nhất định như: Cơ quan BHXH các cấp đã cung cấp 2.909 hồ sơ đơn vị sử dụng lao động nợ tiền BHXH cho công đoàn cùng cấp để thực hiện việc khởi kiện, riêng năm 2018 là 887 hồ sơ, liên đoàn lao động tỉnh đã nộp 126 hồ sơ khởi kiện cho tòa án, 4 vụ việc đã có quyết định công nhận thỏa thuận của tòa án (hòa giải thành công), với tổng số tiền đã trả nợ sau hòa giải là 1,3 tỷ đồng, riêng năm 2018 là 696 triệu đồng.

Để có được những kết quả đó, các cơ quan BHXH và tổ chức công đoàn đã tích cực phối hợp đôn đốc, thuyết phục các đơn vị sử dụng lao động trả nợ, nhiều đơn vị đã chủ động khắc phục hết nợ hoặc cam kết trả nợ theo lộ trình.

Tính đến cuối tháng 7/2018, đã có 986 đơn vị nợ tiền BHXH nộp hết số tiền nợ, 883 đơn vị đã khắc phục một phần số nợ với tổng số tiền thu được là 878 tỷ đồng, riêng năm 2018 là 176 tỷ đồng.

Mặt khác, liên đoàn lao động và BHXH một số tỉnh, thành phố đã chủ động tích cực thực hiện các biện pháp để thu hồi nợ như: thành lập tổ giám sát và tiến hành giám sát tình hình doanh nghiệp nợ BHXH trước khi lập hồ sơ khởi kiện; thành lập hội đồng chỉ đạo và thực hiện khởi kiện; gửi thư nhắc nợ, thành lập đoàn thanh tra chuyên ngành, chuyển danh sách các đơn vị nợ cho cơ quan thuế để điều chỉnh chi phí hoạt động của doanh nghiệp khi quyết toán thuế hàng năm…

Bên cạnh đó, những khó khăn, vướng mắc gặp phải trong khi tổ chức công đoàn thực hiện khởi kiện đơn vị nợ BHXH đã được BHXH Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam báo cáo kịp thời và được Chính phủ lắng nghe, chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan tháo gỡ. Tại các cuộc họp liên ngành giữa Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, BHXH Việt Nam, Tòa án Nhân dân tối cao và các bộ, ngành có liên quan, vấn đề quyền khởi kiện của cơ quan BHXH, khó khăn khi tổ chức công đoàn khởi kiện đã được thảo luận, xem xét.

Căn cứ tình hình khởi kiện trong thời gian vừa qua, để tổ chức công đoàn có thể thực hiện tốt quyền khởi kiện, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp:

Điều chỉnh quy định pháp luật theo hướng cho phép công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở được quyền khởi kiện đơn vị nợ BHXH (hiện nay đang quy định cho công đoàn cơ sở thực hiện).

Tăng cường số lượng và nâng cao chất lượng của hệ thống cán bộ công đoàn đảm nhiệm công tác khởi kiện; phối hợp chặt chẽ với cơ quan BHXH các cấp để nắm bắt thông tin, hỗ trợ thực hiện việc khởi kiện.

Đồng thời, đề nghị tổ chức công đoàn phối hợp với cơ quan BHXH các cấp đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các đơn vị sử dụng lao động; nâng cao ý thức tự bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân người lao động.

Tin bài liên quan:

Tiền lương tính đóng BHXH bắt buộc từ 1/7/2018 thay đổi
BHXH tự nguyện linh hoạt trong cách đóng – hưởng
Tăng lương, mức đóng BHXH sẽ như thế nào?
Từ khóa:
người lao động, xã hội, bảo hiểm, Việt Nam
Tiêu chuẩn cộng đồngThảo luận
Bình luận trên FacebookBình luận trên Sputnik