19 tháng mười một 2012, 15:58

Liệu ASEAN có kết thành mặt trận thống nhất phản đối Trung Quốc?

Liệu ASEAN có kết thành mặt trận thống nhất phản đối Trung Quốc?

Các tranh chấp lãnh thổ ở châu Á có thể trở thành vấn đề bức xúc nhất tại Hội nghị thượng đỉnh Đông Á ở Phnom Penh.

Các tranh chấp lãnh thổ ở châu Á có thể trở thành vấn đề bức xúc nhất tại Hội nghị thượng đỉnh Đông Á ở Phnom Penh. Tổng thư ký ASEAN Surin Phitsuvan vào ngày Chủ nhật tuyên bố rằng các thành viên của Hiệp hội có ý định đạt tới việc cùng Trung Quốc bắt đầu đàm phán về những hòn đảo tranh chấp ở biển Hoa Nam (Biển Đông). Toàn bộ 10 nước ASEAN dự định hoạt động như một khối thống nhất.

Cho đến nay, Trung Quốc đã tiến hành thương lượng về các vùng lãnh thổ tranh chấp - quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa – theo hình thức song phương với các cá nhân thành viên của Hiệp hội như Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và đảo Đài Loan. Trong đó Bắc Kinh phản đối đưa vấn đề các hòn đảo này ra xem xét tại những hoạt động khác nhau của ASEAN.

Lập trường như vậy đã không thay đổi. Một vài tuần lễ trước Hội nghị thượng đỉnh tại Campuchia, khi tới thăm Matxcơva, thủ trưởng Vụ châu Á của Bộ Ngoại giao Trung Quốc La Chiếu Huy một lần nữa tuyên bố rằng Trung Quốc không chấp nhận quốc tế hóa vấn đề này.

“Theo quan điểm của phía Trung Quốc, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh ASEAN, Hội nghị thượng đỉnh Đông Á không nên bao gồm vấn đề biển Hoa Nam vì rằng những hội nghị này không phải là địa bàn phù hợp để thảo luận đề tài như vậy. Việc thảo luận những vấn đề này có thể tác động tiêu cực đến sự đoàn kết và hợp tác giữa các nước ASEAN”.

Ngay trước Hội nghị thượng đỉnh tại Phnom Penh, phát ngôn viên Tần Cương của Bộ Ngoại giao Trung Quốc tại cuộc họp báo lại một lần nữa nói rất nhiều về kinh tế khu vực. "Để Hội nghị thượng đỉnh Đông Á thành công tốt đẹp, tất cả các thành viên chúng ta nên tập trung nỗ lực vào thảo luận và giải quyết những thách thức kinh tế và tài chính mà khu vực đang phải đối mặt", - ông Tần khẳng định. Còn khi các nhà báo đặt câu hỏi về vấn đề lãnh thổ, ông Tần Cương tránh né không trả lời và nhanh chóng kết thúc họp báo.

Tuy nhiên, ASEAN hiện nay có thể nhận được sự ủng hộ của Hoa Kỳ. Như tin đưa của các phương tiện truyền thông, vấn đề tranh chấp lãnh thổ ở biển Hoa Nam (Biển Đông) tại Hội nghị thượng đỉnh tại Phnom Penh sẽ có thể do đích thân Tổng thống Barack Obama nêu trong cuộc gặp tay đôi với Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo. Trong những tháng gần đây, Hoa Kỳ công khai thể hiện rằng trong cuộc tranh chấp lãnh thổ ở châu Á, Washington sẵn sàng hỗ trợ các đối thủ của Bắc Kinh. Trong đó bao gồm cả nỗ lực để ASEAN thiết lập Luật ứng xử, loại trừ khả năng Trung Quốc gây sức ép mạnh vào các nước nhỏ trong cuộc tranh cãi về chủ quyền lãnh thổ.

Về phía Bắc Kinh dường như cũng đã chuẩn bị để chống lại áp lực từ Hoa Kỳ. Quân đội Trung Quốc đang thực hiện chương trình qui mô hiện đại hóa Hải quân và gần đây thử nghiệm tên lửa liên lục địa lớp mới Đông Phong 41, có khả năng đương đầu với tàu sân bay Mỹ.

Nhưng điều chính yếu thậm chí không phải là thành tố quân sự, mà là kinh tế. Trong cuộc đối thoại với Obama, ông Ôn có thể nhắc nhở người Mỹ về tầm quan trọng của liên hệ kinh tế với Trung Quốc, và có thể trích dẫn lời phát biểu của nhà lãnh đạo Trung Quốc tương lai Tập Cận Bình: “Các chính trị gia người Mỹ tưởng rằng họ có thể làm giàu nhờ Trung Quốc và đồng thời xỏ mũi Trung Quốc, nên nhớ câu ngạn ngữ cổ: không thể cùng lúc vừa ăn bánh mà vẫn giữ nguyên cái bánh”.

  •  
    và chia sẻ đến